Kenniscentrum leeshandicaps

Iemand die blind is, kan gebruik maken van een taststok om zich zelfstandig, bewust en veilig te kunnen verplaatsen. De taststok heeft naast de functie om de weg te verkennen en obstakels te herkennen of te omzeilen ook een signaalfunctie. De signaalfunctie wil zeggen dat andere verkeersdeelnemers kunnen zien dat iemand met een taststok blind (of zeer ernstig slechtziend) is. Daarnaast maakt de gebruiker van een taststok ook gebruik van het gehoor om zijn weg te vinden en obstakels te herkennen.

Een taststok is op twee manieren te gebruiken. De eerste methode heet de 'tikmethode' en de tweede de 'schraaptechniek' (ook wel de 'veegtechniek' genoemd).

Tikmethode

De taststok wordt in de rechter- of linkerhand gehouden en schouderbreed van links naar rechts voor het lichaam langs bewogen waarbij de punt van de taststok telkens op de grond tikt. Het geluid van de taststok 'vertelt' waar op getikt wordt, bijvoorbeeld als er gebruik gemaakt wordt van een zogenoemde hard/zacht verkanting. Een hard/zacht verkanting kan een grasrand zijn die pal naast een stoep ligt.
Als er met een taststok op het gras getikt wordt, zal er een ander geluid te horen zijn dan wanneer er op een betonnen stoeptegel getikt wordt. Ook kunnen de gevels van huizen en/of gebouwen gebruikt worden om de weg te kunnen volgen. Op deze wijze wordt de gevel als geleiding gebruikt. Uiteraard zijn er meer van deze natuurlijke gidslijnen, zoals tuinmuurtjes, hekjes, bloembakken en dergelijke.

Schraaptechniek

De andere techniek is de schraaptechniek. Deze techniek wordt veelal gebruikt in gebouwen. Maar ook bij het in- en uitstappen van bus, tram en trein en bij verkeersaanpassingen zoals geleidelijnen. De taststok wordt in de rechter- of linkerhand genomen de taststok wordt van links naar rechts over de grond geschoven. Op deze wijze kunnen snel en adequaat obstakels herkend en omzeild worden.

Steunstok

Er bestaat nog een derde vorm, dat is de witte steunstok, een herkenningsstok die tevens als wandelstok fungeert, voor hen die ook nog slecht ter been zijn. Sommige blinde en slechtziende ouderen, die slecht ter been zijn, maken tegenwoordig ook wel gebruik van een witte rollator, met rode banden.

Bron: Kim Bols

Foto: Witte taststok en blindenstok

Blindengeleidestok met sonar

Tot dusver moesten mensen met een visuele handicap vertrouwen op blindengeleidehonden of witte taststokken. De blindengeleidestok met sonar combineert beide hulpmiddelen en zorgt daarmee voor een doorbraak op het gebied van visuele hulpmiddelen. Blinden en slechtzienden kunnen met de blindengeleidestok met sonar objecten in de omgeving veel eenvoudiger signaleren, wat het lopen op straat vergemakkelijkt en veiliger maakt.

Het unieke van de nieuwe blindengeleidestok met sonar is dat het voorzien is van een 'echolocatie' mechanisme dat via sonar bepaalt of er objecten in het wandelpad aanwezig zijn. Deze techniek is rechtstreeks afgekeken van het navigatieorgaan van de vleermuis. Gebruikers kunnen daardoor objecten binnen een straal van 3 meter waarnemen, ook op hoofdhoogte. Door middel van een aantal knoppen op het handvat krijgt de gebruiker feedback. Op deze wijze wordt het een stuk eenvoudiger om probleemloos rond obstakels te lopen.

De blindengeleidestok met sonar maakt gebruik van de aangeboren neiging van de hersenen om een mentaal beeld te maken op basis van de beschikbare zintuigen. De informatie die de sonar oplevert, wordt omgezet in vibraties van twee knoppen op het handvat. De gebruiker voelt dus de objecten in zijn omgeving. Uit testen bleek dat sommige gebruikers zelfs vormen van objecten en het postuur van mensen in hun omgeving konden afleiden uit de vibraties van de blindengeleidestok met sonar.

Ga voor meer informatie over de blindengeleidestok met sonar naar de website van Optelec, leverancier van hulpmiddelen en ondersteunende apparatuur voor blinden en slechtzienden.

Foto: blindentaststok met sonar